انواع کشمش: مقایسه انواع کشمش + خواص و کاربرد

انواع کشمش نتیجه هنر خشک‌کردن انگور به روش‌های مختلف است و به همین دلیل، تنوع چشمگیری در طعم، رنگ و بافت دارد. وقتی از انواع کشمش در ایران صحبت می‌کنیم، با دنیایی از کشمش‌های آفتابی، تیزابی، سایه‌خشک و گوگردی روبه‌رو هستیم که هرکدام ویژگی و کاربرد خاص خود را دارند. از کشمش سبز قلمی و کشمش طلایی گرفته تا مویز سیاه و کشمش پلویی، تفاوت در نوع انگور و شیوه خشک‌کردن باعث شده هر کدام مزه، ظاهر و ارزش غذایی متفاوتی داشته باشند و در آجیل، آشپزی و شیرینی‌پزی جایگاه ویژه‌ای پیدا کنند.

در این مطلب از وبلاگ آجیل فروشی رضا آجیل چی و پسران به بررسی انواع کشمش و مویز و تفاوت‌هایشان پرداخته‌ایم.

کشمش چیست؟

انواع کشمش از مویز و کشمش سیاه گرفته تا کشمش سبز و طلایی از تنقلات دیرینه ایرانی‌ها و از خشکبار محبوب‌اند که کنار نخودچی و مغزیجات دیگر ترکیب آجیل خوشمزه‌ای را تشکیل می‌دهد.

کشمش در واقع همان انگور خشک‌شده است که به دلیل از دست دادن آب، قند و مواد مغذی بیشتری دارد و شیرینی و ماندگاری آن بیشتر از انگور تازه است. انواع کشمش از انگورهای مختلف و به روش‌های متفاوتی مثل آفتابی و تیزابی تهیه می‌شوند.

کشمش سبز، کشمش سیاه و کشمش طلایی همگی از قدیمی‌ترین انواع میوه خشک در فرهنگ غذایی بسیاری از نقاط دنیا هستند و کاربرد زیادی دارند، از آجیل شب یلدا و پلوهای ایرانی گرفته تا کیک و شیرینی‌های فرنگی.

در ادامه درباره کشمش و انواع مختلفش بیشتر صحبت می‌کنیم و عکس انواع کشمش را با هم می‌بینیم. بنابراین اگر قصد خرید کشمش را دارید، همراه ما باشید.

تفاوت کشمش و مویز

شاید برای شما هم سؤال باشد که تفاوت‌ مویز و کشمش چیست؟ انواع کشمش را از انگورهای معمولی تهیه می‌کنند ولی مویز از انگورهای درشت‌تر و سیاه تهیه می‌شود. طعم مویز هم شیرین‌تر از کشمش است.

دیدن عکس انواع کشمش تشخیص تفاوت‌های این دو را برایتان آسان‌تر می‌کند.

آیا هر کشمش سیاهی مویز است؟

بعضی انواع کشمش سیاه که با آفتاب خشک می‌شوند، رنگ تیره‌ای دارند و ممکن است با مویز اشتباه شوند. یکی از مشخصات متمایز مویز درشت بودن آن است.

انواع کشمش و مویز در بازار

در جدول زیر به‌اختصار انواع کشمش و مویز رایج در بازار را با هم مقایسه می‌کنیم و در ادامه درباره‌شان بیشتر توضیح می‌دهیم.

1. فخری یا مویز ایرانی

یکی از انواع کشمش در ایران مویز ایرانی فخری است. این نوع مویز از انگور درشت و قرمز فخری تهیه می‌شود و هسته‌دار است.

رنگ مویز ایرانی قهوه‌ای روشن است و در مقایسه با مویز خارجی بافت نرم‌تر و آبدارتر دارد. مویز فخری بهترین انتخاب برای صبحانه یا ترکیب با آجیل شیرین و آجیل شب یلدا است.

2. کشمش سبز قلمی

انواع کشمش حاصل خشک‌کردن انگور به روش‌های مختلف هستند و همین موضوع باعث تفاوت در رنگ، طعم، بافت و ارزش غذایی آن‌ها می‌شود.

کشمش سبز یکی از محبوب‌ترین انواع کشمش است که به دلیل روش خاص تولید، به رنگ سبز روشن یا مایل به زرد است. در فرآیند خشک‌کردن کشمش سبز از تیزاب استفاده می‌شود که به حفظ رنگ و ظاهر آن کمک می‌کند.

انواع کشمش سبز معمولاً دانه‌های متوسط و درشت، بیضی و چروک، با بافت نرم و گوشتی دارد. طعم آن ملایم و شیرین است، اما به‌دلیل استفاده از تیزاب، اندکی مزه تیز و ترش هم دارد.

3. مویز سیاه بدون هسته (مویز ازبکستان)

مویز ازبکستان نوعی مویز سیاه بدون هسته است که از نوعی انگور سیاه درشت و کشیده به‌دست می‌آید.

سایزبندی این مویز بر اساس طول دانه و به میلی‌متر انجام می‌شود؛ به‌طوری‌که مویز سایز ۱۶ میلی‌متر مرغوب‌ترین نوع آن به شمار می‌رود و نمونه‌هایی از ۸ تا ۱۶ میلی‌متر در بازار عرضه می‌شود. طول مویز ازبک در برخی موارد تا ۶ سانتی‌متر نیز می‌رسد.

نکات خرید مویز بدون هسته ازبکستان

برای خرید مویز مرغوب به نکات زیر توجه کنید:

• اندازه مویز: دانه‌ها باید کاملاً یکدست و هم‌اندازه باشند؛ یکنواخت نبودن دانه‌ها می‌تواند نشانه مخلوط شدن با مویزهای بی‌کیفیت‌ باشد.
• شکل و بافت: مویز نباید بیش از حد سفت یا بیش از اندازه نرم باشد. همچنین نباید شیره داده و به سایر دانه‌ها چسبیده باشد.
• رنگ مویز: رنگ مطلوب، سیاه مات یا کدر است؛ مویز نباید براق، شفاف یا دارای ظاهر واکس‌خورده باشد.

4. کشمش عسگری زرد

مویز، کشمش تیزابی یا سلطانا، کشمش آفتابی و پلویی از انواع رایج و پرطرفدار کشمش در ایران هستند.

کشمش زرد یا کشمش عسگری زرد در واقع یکی از انواع کشمش سبز قلمی است که تنها تفاوت آن به شیوه خشک‌کردن بازمی‌گردد.

در فرآیند تولید این محصول، مدت زمان بیشتری از دود گوگرد استفاده می‌کنند که باعث می‌شود رنگ کشمش به زرد تغییر کند. بهتر است پیش از مصرف کشمش زرد، حتماً آن را دو مرتبه آبکشی کنید.

5. انواع کشمش پلویی

کشمش پلویی از انواع کشمش در ایران است که کاربرد و محبوبیت زیادی دارد. این کشمش از انگور بی‌دانه تهیه می‌شود و به‌خصوص در پخت پلوهایی مثل مرصع‌پلو و عدس‌پلو به کار می‌رود. کشمش پلویی طلایی و آفتابی از انواع کشمش پلویی هستند.

کشمش پلویی طلایی

انواع کشمش پلویی طلایی که به آن کشمش خوراکی یا کشمش معمولی هم می‌گویند، از انگورهای معمولی مثل انگور سفید بی‌دانه، انگور خلیلی و نمونه‌های مشابه تهیه می‌شود.

در تولید کشمش معمولی به روش سایه‌خشک از دود گوگرد یا تیزاب استفاده می‌کنند، اما در روش آفتابی کمتر از تیزاب استفاده می‌شود. رنگ کشمش پلویی طلایی به روش خشک‌کردن آن بستگی دارد.

کشمش پلویی آفتابی

این نوع کشمش نیز همان کشمش پلویی طلایی است؛ با این تفاوت که با انگور یاقوتی قرمز تهیه شده یا به روش آفتابی خشک می‌شود و طعم دلپذیرتر و شیرینی بیشتری دارد.

6. مویز سیاه بدون هسته درشت گرد (مویز شاهانی)

مویز سیاه بدون هسته درشت و گرد، که با نام‌های مویز شانی یا مویز شاهانی نیز شناخته می‌شود، از انگور سیاه افغانستان به‌دست می‌آید و چند سالی است در ایران نیز کشت می‌شود.

این مویز خارجی کاملاً درشت و بدون هسته است. این محصول بخش عمده‌ای از انواع کشمش و مویز بازار را تشکیل می‌دهد.

7. انواع کشمش تیزابی یا طلایی

کشمش تیزابی رنگ روشن‌تر و بافت گوشتی و نرم‌تری دارد، در مقابل طعم کشمش آفتابی طبیعی‌تر است هرچند که رنگ تیره‌تر و بافت خشک‌تری دارد.

کشمش تیزابی یا سلطانا را پیش از خشک کردن (در آفتاب یا در دستگاه)، در محلولی به نام تیزاب قرار می‌دهند. تیزاب که ترکیبی قلیایی و بی‌خطر است، روی پوست انگور ترک‌های بسیار ریزی ایجاد می‌کند و باعث می‌شود انگورها زودتر (تقریباً در ۵ تا ۷ روز) خشک شوند.

انواع کشمش تیزابی به رنگ زرد روشن تا قهوه‌ای کهربایی است و نسبت به کشمش آفتابی بافتی نرم‌تر، گوشتی‌تر و آبدارتر دارد. طعم آن شیرین و ملایم بوده و به دلیل رنگ جذاب، تولید سریع‌تر و بافت مطلوب، طرفداران زیادی دارد.

البته این نوع کشمش طعم کاملاً طبیعیِ کشمش‌های آفتابی را ندارد چون مواد افزودنی آن هرچند بی‌خطر بوده و شسته می‌شوند، اما بر طعم آن کمی تاثیر می‌گذارند.

8. کشمش تیغی

یکی دیگر از انواع کشمش در ایران کشمش تیغی است که عمدتاً در سایه و در فضای خشک تولید می‌شود. این محصول معمولاً از انگور سبزه مال و رزقی تهیه شده و پس از خشک‌کردن، به شکل تیغی و باریک درمی‌آید.

9. کشمش آفتابی

انواع کشمش آفتابی همان‌طور که از نامشان پیداست به شیوه سنتی زیر نور مستقیم خورشید و بدون مواد افزودنی خشک می‌شوند. نتیجۀ این روش خشک کردن کشمشی بسیار سالم و طبیعی است و طعم اصیل و خواص آن به‌خوبی حفظ شده است.

کشمش آفتابی معمولاً از انگور بی‌دانه مثل پیکانی یا عسگری تهیه می‌شود و رنگ قهوه‌ای روشن تا تیره، بافت نسبتاً خشک و جویدنی و طعمی کاملاً طبیعی و شیرین دارد. کشمش آفتابی در مقایسه با کشمش تیزابی دیرتر آماده می‌شود و رنگ تیره‌تر دارد.

10. کشمش قرمز از انواع کشمش

کشمش قرمز که بیشتر با نام مویز شناخته می‌شود یکی دیگر از انواع کشمش در ایران است که معمولاً قرمز تیره یا قهوه‌ای مایل به قرمز است.

این کشمش بافتی نرم و کمی چسبناک دارد و از نظر شکل به‌صورت بیضی یا گرد و در اندازه‌های کوچک تا متوسط دیده می‌شود. طعم آن شیرین و کمی ترش است و پس از برداشت، معمولاً به روش آفتابی یا سایه‌خشک تهیه می‌شود.

مقایسه تفاوت ها و کاربرد انواع کشمش

کشمش از انگورهای معمولی تهیه می‌شود، اما مویز از انگورهای درشت و سیاه است و طعمی شیرین‌تر دارد. برخی کشمش‌های آفتابی رنگ تیره دارند، اما مویز معمولاً درشت‌تر و گوشتی‌تر است.

برای پی بردن به تفاوت‌ها و مشخصات ظاهری کشمش‌ها، می‌توانید به عکس انواع کشمش در این متن نگاهی بیندازید.

مویز فخری یا مویز ایرانی

مویز فخری یا مویز ایرانی یکی از ارزشمندترین گزینه‌ها در میان انواع کشمش و مویز است. این مویز از انگور درشت و قرمز فخری تهیه می‌شود و هسته بزرگی دارد.

طول دانه‌های این مویز معمولاً بین ۴ تا ۵ سانتی‌متر است و رنگ مطلوب آن خرمایی روشن است.

کشمش سبز قلمی یا کشمش عسگری سبز

کشمش سبز قلمی یا کشمش عسگری سبز از انگور کشیده‌ی عسگری تهیه می‌شود. این نوع کشمش اگر از انگور درختان جوان تهیه شود، بدون هسته است و در صورت برداشت از درختان مسن‌تر، ممکن است هستۀ درشتی داشته باشد.

انواع کشمش سبز با تیزاب و به روش سنتی یا صنعتی خشک می‌شوند، بنابراین رنگی سبز روشن تا مایل به زرد دارند و دارای شکل بیضی و چروک‌دار، بافتی نرم و گوشتی و اندازه‌ای متوسط تا بزرگ هستند. طعم کشمش سبز ملایم و شیرین است، اما به دلیل استفاده از تیزاب کمی ترشی و تیزی نیز دارد.

فواید سلامتی انواع کشمش

مصرف حدود ۳۰ گرم یا یک مشت کوچک در روز برای بهره‌مندی از خواص کشمش بدون دریافت قند اضافی کافی است.

کشمش از هر نوعی که باشد منبعی بسیار غنی از انرژی، فیبر، ویتامین و مواد معدنی مانند آهن، پتاسیم و آنتی‌اکسیدان است. بنابراین با مصرف منظم انواع کشمش می‌توانید به سلامت خود کمک کنید. در زیر خواص کشمش‌های مختلف را بررسی کرده‌ایم:

خواص کشمش سبز

کشمش سبز سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها بوده و به مقابله با رادیکال‌های آزاد و کاهش خطر ابتلا به سرطان کمک می‌کند.

کمک به هضم غذا و بهبود مشکلات گوارشی، تقویت سیستم ایمنی، کاهش کلسترول بد و حفظ سلامت قلب هم از خواص کشمش سبز هستند.

خواص کشمش زرد

کشمش زرد از انواع کشمش مغذی است که ارزش غذایی بالایی دارد. ویتامین A و کاروتنوئیدهای آن برای سلامت چشم مفید است.

آنتی‌اکسیدان‌های این کشمش عملکرد مغز را بهبود می‌دهد و پتاسیم و کلسیم آن در تقویت استخوان‌ها موثر است. کشمش زرد با کمک به پاک‌سازی بدن، در دفع سموم و سلامت عمومی نقش مؤثری دارد.

خواص کشمش قرمز

این خشکبار مقوی با کاهش فشار خون و کلسترول، خطر بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد و با تنظیم قند خون، در پیشگیری از دیابت نقش مؤثری دارد.

همچنین به دلیل دارا بودن ویتامین‌های E و C، به کاهش چین‌وچروک‌های پوستی کمک کرده و در جوان‌سازی و شادابی پوست تأثیرگذار است.

خواص کشمش سیاه

انواع کشمش سیاه با ارزش غذایی بالا و مواد معدنی فراوان برای حفظ سلامت بدن بسیار مفید است. آهن قابل‌توجه موجود در کشمش سیاه به پیشگیری و درمان کم‌خونی کمک می‌کند.

پلی‌فنول‌های موجود در کشمش سیاه خاصیت ضدالتهابی دارند و فیبر بالای آن برای رفع یبوست مفید است.

کاربرد و موارد مصرف انواع کشمش

انواع کشمش را می‌توان به‌تنهایی یا همراه گردو و نخودچی و آجیل مصرف کرد. همچنین می‌توان آن را به انواع غذاها، سالادها و شیرینی‌ها نیز افزود..

موارد مصرف انواع کشمش و مویز بسیار متنوع است. در ادامه مهم‌ترین کاربردهای آن را به‌صورت خلاصه بررسی می‌کنیم:

به عنوان تنقلات در کنار سایر انواع آجیل و خشکبار

کشمش با طعم شیرین و خواص فراوان، میان‌وعده‌ای سالم و مقوی به‌ویژه برای کودکان است.

مصارف شیرینی پزی

استفاده در تهیه کیک، کلوچه و انواع دسر؛ جایگاهی مهم در صنعت قنادی دارد.

مصرف آشپزی انواع کشمش

انواع کشمش کاربرد فراوانی در آشپزی ایرانی دارند. از کشمش در انواع پلوها مانند عدس‌پلو، کوفته، مرغ شکم‌پر و سالادها استفاده می‌کنند.

استفاده در نوشیدنی‌ها و اسموتی

می‌توانید از انواع کشمش برای شیرین کردن اسموتی و توپک انرژی‌زا یا در کنار چای و دمنوش استفاده کنید.

به عنوان شیرین‌کننده

کشمش همنشین خوبی برای چای و قهوه است و همین‌طور می‌تواند شیرین‌کننده طبیعی انواع کیک، توپک انرژی‌زا، اوتمیل، گرانولا و ماست باشد.

خواص کشمش

کشمش از خشکبار بسیار مقوی است که مواد مغذی موردنیاز بدن را تأمین می‌کند. تعدادی از خواص کشمش را با هم مرور می‌کنیم:

• بهبود گوارش
• جلوگیری از بیماری‌های دندان و لثه
• کاهش و تنظیم فشار خون
• پیشگیری از سرطان
• کنترل دیابت از خواص انواع کشمش
• بهبود کبد چرب
• کمک به افزایش وزن سالم

روش خشک کردن انواع کشمش

بهترین روش خشک‌کردن کشمش روش آفتابی است که طبیعی‌ترین طعم را دارد، اما ماندگاری آن کمتر از روش‌های صنعتی است.

شیوۀ خشک‌کردن کشمش بر رنگ، بافت و طعم نهایی انواع کشمش تاثیر زیادی می‌گذارد. کشمش‌ها به یکی از روشهای زیر تهیه می‌شوند:

• کشمش آفتابی
• سایه خشک
• کشمش تیزابی
• کشمش گوگردی

بهترین روش خشک کردن کشمش چیست؟

بهترین روش خشک کردن کشمش بدون شک خشک کردن آفتابی است، زیرا طعم طبیعی و شیرینی بیشتری به کشمش می‌دهد.

با این حال، کشمش آفتابی ماندگاری بالایی ندارد و به همین دلیل خیلی از تولیدکنندگان برای افزایش ماندگاری و جلوگیری از فساد محصول، از شغار (تیزاب) استفاده می‌کنند.

سوالات متداول در خصوص انواع کشمش

در پایان این مطلب به چند سوال رایج دربارۀ کشمش و ویژگی‌های هر یک از انواع آن پاسخ می‌دهیم.

انواع کشمش کدامند؟

کشمش سبز، کشمش سیاه، کشمش آفتابی، کشمش تیزابی یا کشمش طلایی از انواع کشمش در ایران هستند.

بهترین نوع کشمش کدام است؟

مویز سیاه بدون هسته و انواع کشمش‌های آفتابی بهترین نوع کشمش از نظر طعم و خواص غذایی هستند.

نکات خرید کشمش باکیفیت چیست؟

کشمش خوب و مرغوب کشمشی است که دانه‌های آن رنگ و اندازه یکدست داشته باشند و به هم نچسبیده باشند. هنگام خرید کشمش باید به کاربرد و ذائقه‌تان هم توجه کنید مثلاً برای پخت و پز بهتر است انواع کشمش پلویی را انتخاب کنید.

کدام نوع کشمش برای ورزشکاران بهتر است؟

بهترین کشمش برای ورزش کشمش‌های سبز هستند که انرژی زیادی دارند و برای ورزشکاران و بدنسازان میان‌وعده‌ای عالی به شمار می‌روند.

آیا کشمش به کاهش وزن هم کمک می‌کند؟

بله، یکی از فواید کشمش این است که با فیبر زیاد خود شما را مدت بیشتری سیر نگه داشته و به کنترل اشتها و لاغر شدن کمک می‌کند.

چطور کشمش را در رژیم غذایی روزانه خود بگنجانیم؟

می‌توانید انواع کشمش و مویز را به اوتمیل صبحانه، آجیل، انواع کیک و شیرینی و سالاد اضافه کنید و از طعم و خواصشان لذت ببرید.

تفاوت کشمش تیزابی و آفتابی چیست؟

فرق کشمش تیزابی و آفتابی در روش خشک کردن و رنگشان است. کشمش تیزابی سریع‌تر خشک می‌شود و رنگش روشن‌تر است اما کشمش آفتابی چون به‌شکل طبیعی خشک می‌شود تیره‌تر است.

آیا مویز دانه‌دار پرخاصیت‌تر از مویز بی‌دانه است؟

ارزش غذایی مویز دانه‌دار بیشتر از مویز بی‌دانه است، چون هسته مویز نیز حاوی فیبر، آنتی‌اکسیدان و اسیدهای چرب مفید است و فواید زیادی برای سلامتی دارد.

روزانه مجاز به مصرف چه مقدار کشمش هستیم؟

از آنجایی که انواع کشمش قند و کالری زیادی دارند، بهتر است روزانه تقریباً به اندازۀ 30 گرم یا یک مشت کوچک مصرف شود.

منبع: nutrada

خرید کشمش